چندي است که محققان زمين شناسي بر فعال شدن احتمالي آتشفشان دماوند هشدار ميدهند . از پنج سال پيش تاکنون انتشار گازها و مواد داراي سولفور با چشمههاي آب گرم در اطراف اين کوه به طور قابل توجهي افزايش يافته است.
دماوند در 50 کيلومتري شمال شرقي تهران و در ارتفاع پنج هزار و 670 متري قرار دارد و بلندترين قله ايران و بلندترين آتشفشان در خاورميانه است. با وجودي که در سالهاي گذشته فوراني در آن صورت نگرفته ولي مواد مذاب در دل قله دماوند هنوز وجود دارد.
مهدي زارع گفت: تحقيقات نشان ميدهد که دماوند يک سيستم فعال است که آبهاي گرم اطراف آن نشان از اين حقيقت دارد اما شواهدي مبني بر انفجار در آن بر اساس تحقيقاتي که در سالهاي 87 تا 89 بر روي آتشفشان دماوند انجام شده، مشاهده نشده است. وقتي آتشفشاني بخواهد فعال شود بايد هفت شاهد و مولفه مربوط به آن وجود داشته باشد يا شواهد همديگر را تاييد کنند تا امکان انفجار و فعال شدن را محرز کند؛ در حالي که تاکنون در آتشفشان دماوند يک شاهد هم ديده نشده است.
زارع ادامه داد: حرارت ، ترکيبات رسوب شناسي، ناهنجاريهاي مغناطيسي برخي از اين شواهد هستند که بايد درکنار یکديگر قرار گيرند تا نشان دهد که يک آتشفشان به مرحله انفجار ميرود يا در مرحله انفجار قرار گرفته است. به عنوان مثال اگر در جايي دور يک مخلوط آتشفشاني سالي 100 زلزله به بزرگاي بيشتر از چهار ريشتر رخ دهد قطعا قبل از رخداد آتشفشان اين زمين لرزهها به 700 ميرسد يعني 7 برابر ميشود در حالي که ما در اطراف آتشفشان دماوند چنين شاهدي نداريم.معاون پژوهشي پژوهشگاه زلزله شناسي گفت: اين تجربياتي است که در کشورهاي فيليپين، امريکا، هاوايي، ژاپن و نيوزيلند ديده شده و بنابراين به اين ترتيب مشخص شده است که مثلا از نظر زلزله شناسي قبل از رخداد آتشفشان آمار زلزلهها چندين برابر شود.
وي تاکيد کرد: اما به طور کلي مطالعه و رصد آتشفشاني مانند دماوند که سيتسم پيچيدهاي است ، همکاري چند سازمان و نهاد مختلف با همديگر را ميطلبد يعني پژوهشگاه زلزله شناسي به تنهايي نميتواند تمام اين کارها را انجام دهد و از پوشش تمام جنبههاي شواهد انفجار بر نميآيد بلکه بايد يک تيم متشکل از گروههاي تخصصي درکنار هم قرار گيرد و تمام جوانب را به طور دائم رصد کند. نکته مهمي که بايد به آن توجه ويژه شود اين است که فعل و انفعالات ژئوديناميکي و تغييراتي که پويايي زمين در سالهاي مختلف ايجاد ميکند مورد بررسي قرار گيرد زيرا اين تغييرات و تاثيرش بر محيط ‘تکتونيکي’ گسلهاي اطراف آن بسيار حائز اهميت است و بايد لرزه خيزي منطقه مورد بررسي دقيق قرار گيرد. زارع افزود: شواهدي وجود دارد آخرين انفجاري که در دماوند رخ داد حدود 20 هزار سال قبل بوده اما شواهدي هم هست که نشان ميدهد انفجاري نزديکتر از آن يعني زير 10 هزار سال هم رخ داده است.
از سویی دیگر مرتضی تمدن استاندار تهران در پاسخ به اینکه آیا واقعا آتشفشان دماوند مردم تهران را تهدید می کند گفت: جلسه ای قبل از عید در سازمان زمین شناسی کشور تشکیل و آخرین فعالیتهای دماوند ارزیابی شد. البته پیش مشاهداتی وجود دارد که دماوند همچنان زنده است ولی موجب نگرانی نیست ولی ممکن است با وقوع یک زلزله فعال شود.
وی افزود: حال با این سوال پاسخ دهیم که وقتی دماوند آتش فشانی کرد چه می شود؟ پاسخ این است که باید منتظر این حادثه باشیم که اگر چنین اتفاقی افتاد آسیب نبینیم مانند بسیاری از کشورها و شهرهای جهان که مردم در کنار آتشفشانهای فعال زندگی می کنند. استاندار تهران اظهار داشت: اگر اقدامات و برنامه ریزیهای ما درست باشد وقتی دماوند آتش فشانی کرد مردم می توانند با لذت بروند و عکس بگیرند و از چیزی هراس نداشته باشند!!
لازم به يادآوري است برخي از روزنامهها از احتمال فعال شدن آتشفشان دماوند خبر داده بودند.
